Mục lục (5 mục)
Trả lời nhanh
Trả lời nhanh
Sụt áp tính từ điểm cấp điện tới thiết bị xa nhất. Với nhà ở và nhà công cộng, giới hạn là 5 % điện áp danh định (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.7). TCVN 9207:2012 cũng lấy 5 % cho chiếu sáng, động cơ và phụ tải khác, 10 % cho thiết bị 12–42 V (Bảng 9). Tính nhanh: ΔU = K × IB × L, với K tra bảng theo tiết diện (TCVN 9207:2012, mục 10.10). Quy trình chọn cáp đầy đủ ở bài chọn cáp điện hạ thế cho công trình. Cần ra số ngay thì dùng công cụ tính sụt áp.
Giới hạn sụt áp theo từng văn bản
Các văn bản dưới đây không mâu thuẫn nhau, chỉ khác phạm vi và điểm tính. QCVN 12:2014/BXD là quy chuẩn bắt buộc cho nhà ở và nhà công cộng. Các tiêu chuẩn khác áp dụng theo hồ sơ thiết kế dự án.
| Văn bản | Phạm vi, điểm tính | Chiếu sáng | Động cơ, phụ tải khác |
|---|---|---|---|
| QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.7 | Nhà ở, nhà công cộng; từ điểm đầu cấp điện tới mọi thiết bị | 5 % | 5 % |
| TCVN 9207:2012, Bảng 9 | Từ tủ phân phối hạ áp trạm biến áp, vận hành bình thường | 5 % | 5 %; thiết bị 12–42 V: 10 % |
| TCVN 9206:2012, mục 4.5 | Ở cực thiết bị đặt xa nhất | 5 % (làm việc, sơ tán, sự cố) | Động cơ: 5 % dài hạn ổn định; 10 % dài hạn sự cố; 15 % khi khởi động |
| TCVN 7447-5-52:2010, Phụ lục G (tham khảo) | A: cấp từ lưới hạ áp công cộng; B: cấp từ trạm riêng | A: 3 % · B: 6 % | A: 5 % · B: 8 % |
Vuốt ngang để xem đủ cột.
Nguồn: chính các điều khoản nêu ở cột Văn bản. Phụ lục G còn cho phép tăng 0,005 % cho mỗi mét đường dây vượt quá 100 m, phần tăng không quá 0,5 %.
Tính nhanh bằng bảng K
K (V/A/km) là độ sụt áp khi dòng 1 A chạy qua 1 km cáp (TCVN 9207:2012, mục 10.10). Sụt áp ΔU = K × IB × L (V), L tính bằng km. Đổi ra phần trăm: mạch ba pha và mạch một pha nối pha–pha chia cho điện áp dây. Mạch một pha nối pha–trung tính chia cho điện áp pha (ghi chú Bảng 10 của tiêu chuẩn). Cáp nhôm: tìm cỡ ở cột Nhôm rồi lấy K cùng hàng.
| Đồng (mm²) | Nhôm (mm²) | 1 pha, cosφ = 0,8 | 3 pha, cosφ = 0,8 | 3 pha, khởi động động cơ, cosφ = 0,35 |
|---|---|---|---|---|
| 1,5 | — | 24,00 | 20,00 | 9,40 |
| 2,5 | — | 14,40 | 12,00 | 5,70 |
| 4 | — | 9,10 | 8,00 | 3,60 |
| 6 | 10 | 6,10 | 5,30 | 2,50 |
| 10 | 16 | 3,70 | 3,20 | 1,50 |
| 16 | 25 | 2,36 | 2,05 | 1,00 |
| 25 | 35 | 1,50 | 1,30 | 0,65 |
| 35 | 50 | 1,15 | 1,00 | 0,52 |
| 50 | 70 | 0,86 | 0,75 | 0,41 |
| 70 | 120 | 0,64 | 0,56 | 0,32 |
| 95 | 150 | 0,48 | 0,42 | 0,26 |
| 120 | 185 | 0,39 | 0,34 | 0,23 |
| 150 | 240 | 0,33 | 0,29 | 0,21 |
| 185 | 300 | 0,29 | 0,25 | 0,19 |
| 240 | 400 | 0,24 | 0,21 | 0,17 |
| 300 | 500 | 0,21 | 0,18 | 0,16 |
Vuốt ngang để xem đủ cột.
Nguồn: TCVN 9207:2012, Bảng 11 (đã đối chiếu bản tiêu chuẩn chính thức). Cột chiếu sáng của bảng gốc ghi cùng cosφ = 0,8 và cùng trị số với cột động cơ vận hành nên không chép lại.
Ví dụ tính
Tải ba pha 30 kW, 380 V, cosφ = 0,8, dòng tính toán IB ≈ 57 A (cách tính ở bài tiết diện dây cáp theo công suất). Cáp đồng 16 mm² có K = 2,05.
Tuyến dài 120 m: ΔU = 2,05 × 57 × 0,12 ≈ 14,0 V, bằng 14,0 / 380 ≈ 3,7 %, trong giới hạn 5 %. Tuyến dài 200 m: ΔU = 2,05 × 57 × 0,2 ≈ 23,4 V ≈ 6,2 %, vượt. Lên 25 mm² (K = 1,30): ΔU = 1,30 × 57 × 0,2 ≈ 14,8 V ≈ 3,9 %, đạt. Ở tuyến 200 m, cỡ cáp do sụt áp quyết định chứ không do dòng tải. Dòng cho phép từng cỡ xem bảng tra dòng điện cho phép của cáp.
- Lúc khởi động động cơ, sụt áp được phép tới 15 % (TCVN 9206:2012). Tính với cột cosφ = 0,35 và dòng khởi động lấy theo catalogue động cơ.
- ΔU tỷ lệ với dòng tải và chiều dài tuyến. Muốn giảm sụt áp thì tăng tiết diện hoặc rút ngắn tuyến cấp điện.
- Chốt cỡ cáp xong, xem hàng ở danh mục cáp điện lực hạ thế.
Công thức đầy đủ trong TCVN 7447-5-52
Bảng K tính sẵn cho cosφ cố định. Tính theo cosφ thật của tải thì dùng công thức TCVN 7447-5-52:2010 (Phụ lục G): u = b × (ρ1 × L / S × cosφ + λ × L × sinφ) × IB và Δu = 100 × u / U0. Trong đó b = 1 với mạch ba pha, b = 2 với mạch một pha. ρ1 = 0,0225 Ω·mm²/m với đồng, 0,036 Ω·mm²/m với nhôm. S là tiết diện (mm²), L chiều dài (m), U0 điện áp pha. Công cụ tính sụt áp dùng công thức này với điện kháng λ = 0,08 mΩ/m theo IEC 60364-5-52. Bản in TCVN ghi λ là 0,8 mΩ/m.
Nguồn và phạm vi
- QCVN 12:2014/BXD mục 2.1.7
- TCVN 9207:2012 mục 10.8–10.10, Bảng 9, 10, 11
- TCVN 9206:2012 mục 4.5
- TCVN 7447-5-52:2010 Phụ lục G
- IEC 60364-5-52:2009 Phụ lục G (điện kháng λ). Hoàng Nhật tổng hợp, không thay cho thiết kế điện