Mục lục (6 mục)
Tra thế nào cho đúng
Trả lời nhanh
Dòng điện cho phép của cáp phụ thuộc bốn yếu tố: vật liệu ruột (đồng hay nhôm), cách điện (PVC chịu 70 °C, XLPE chịu 90 °C tại ruột dẫn), số ruột mang tải và cách lắp. Trị số trong TCVN 7447-5-52:2010 (tương đương hoàn toàn IEC 60364-5-52:2009) tính ở 30 °C trong không khí và 20 °C trong đất. Điều kiện khác thì nhân hệ số hiệu chỉnh. Bảng dưới trích các cột hay dùng cho mạch ba pha. Quy trình chọn cáp đầy đủ ở bài chọn cáp điện hạ thế cho công trình.
Dòng lâu dài cho phép không được vượt trị số nhà sản xuất công bố. Chỉ khi nhà sản xuất không quy định mới dùng bảng của tiêu chuẩn, có hiệu chỉnh theo nhiệt độ và cách lắp (TCVN 9207:2012, mục 10.2). Tính đủ hệ số cho một tuyến cụ thể bằng công cụ tính tiết diện cáp.
Chọn cột theo cách lắp
Mỗi cách lắp thực tế quy về một phương pháp lắp đặt chuẩn, ứng với một cột trong bảng. Tản nhiệt càng tốt thì dòng cho phép càng lớn: A1 thấp nhất, G cao nhất.
| Phương pháp | Cách lắp |
|---|---|
| A1 | Dây có cách điện hoặc cáp một lõi trong ống, đặt trong tường cách nhiệt |
| A2 | Cáp nhiều lõi trong ống, đặt trong tường cách nhiệt |
| B1 | Dây có cách điện hoặc cáp một lõi trong ống, đặt trên tường gỗ hoặc khối xây |
| B2 | Cáp nhiều lõi trong ống, đặt trên tường gỗ hoặc khối xây |
| C | Cáp một lõi hoặc nhiều lõi kẹp trực tiếp trên tường |
| D1 | Cáp nhiều lõi trong ống chôn trong đất |
| D2 | Cáp một lõi hoặc nhiều lõi chôn trực tiếp trong đất |
| E | Cáp nhiều lõi trong không khí tự do, trên khay đục lỗ |
| F | Cáp một lõi đặt sát nhau trong không khí tự do, trên khay |
| G | Cáp một lõi đặt cách nhau trong không khí tự do |
Nguồn: TCVN 7447-5-52:2010, Phụ lục A (Bảng A.52.3, phương pháp lắp đặt chuẩn).
Cáp ruột đồng, ba ruột mang tải
Cáp bốn lõi cấp cho tải ba pha cân bằng có ba ruột mang tải. Không cần tính dây trung tính khi sóng hài bậc 3 không quá 15 % (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.4.3). Cột PVC dùng cho cáp cách điện PVC như CVV, cột XLPE cho CXV. Danh mục hàng: cáp đồng hạ thế.
| Tiết diện (mm²) | PVC · B2 | PVC · C | PVC · E | XLPE · B2 | XLPE · C | XLPE · E | XLPE · D1 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,5 | 15 | 17,5 | 18,5 | 19,5 | 22 | 23 | 21 |
| 2,5 | 20 | 24 | 25 | 26 | 30 | 32 | 28 |
| 4 | 27 | 32 | 34 | 35 | 40 | 42 | 36 |
| 6 | 34 | 41 | 43 | 44 | 52 | 54 | 44 |
| 10 | 46 | 57 | 60 | 60 | 71 | 75 | 58 |
| 16 | 62 | 76 | 80 | 80 | 96 | 100 | 75 |
| 25 | 80 | 96 | 101 | 105 | 119 | 127 | 96 |
| 35 | 99 | 119 | 126 | 128 | 147 | 158 | 115 |
| 50 | 118 | 144 | 153 | 154 | 179 | 192 | 135 |
| 70 | 149 | 184 | 196 | 194 | 229 | 246 | 167 |
| 95 | 179 | 223 | 238 | 233 | 278 | 298 | 197 |
| 120 | 206 | 259 | 276 | 268 | 322 | 346 | 223 |
| 150 | 225 | 299 | 319 | 300 | 371 | 399 | 251 |
| 185 | 255 | 341 | 364 | 340 | 424 | 456 | 281 |
| 240 | 297 | 403 | 430 | 398 | 500 | 538 | 324 |
| 300 | 339 | 464 | 497 | 455 | 576 | 621 | 365 |
Vuốt ngang để xem đủ cột.
Nguồn: TCVN 7447-5-52:2010, Bảng B.52.4 (PVC, B2 và C), B.52.10 (PVC, E), B.52.5 (XLPE, B2, C, D1), B.52.12 (XLPE, E); trị số đã đối chiếu với bản tiêu chuẩn chính thức.
Cáp ruột nhôm, ba ruột mang tải
Cùng tiết diện và cách lắp, ruột nhôm mang dòng thấp hơn ruột đồng. Ví dụ XLPE 95 mm², phương pháp C: đồng 278 A, nhôm 211 A. Danh mục hàng: cáp nhôm hạ thế.
| Tiết diện (mm²) | PVC · B2 | PVC · C | XLPE · B2 | XLPE · C | XLPE · E | XLPE · D1 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 16 | 48 | 59 | 64 | 76 | 77 | 59 |
| 25 | 62 | 73 | 84 | 90 | 97 | 75 |
| 35 | 77 | 90 | 103 | 112 | 120 | 90 |
| 50 | 92 | 110 | 124 | 136 | 146 | 106 |
| 70 | 116 | 140 | 156 | 174 | 187 | 130 |
| 95 | 139 | 170 | 188 | 211 | 227 | 154 |
| 120 | 160 | 197 | 216 | 245 | 263 | 174 |
| 150 | 176 | 227 | 240 | 283 | 304 | 197 |
| 185 | 199 | 259 | 272 | 323 | 347 | 220 |
| 240 | 232 | 305 | 318 | 382 | 409 | 253 |
| 300 | 265 | 351 | 364 | 440 | 471 | 286 |
Vuốt ngang để xem đủ cột.
Nguồn: TCVN 7447-5-52:2010, Bảng B.52.4 (PVC), B.52.5 (XLPE, B2, C, D1), B.52.13 (XLPE, E).
Hệ số hiệu chỉnh nhiệt độ và nhóm cáp
Dòng cho phép thực tế bằng trị số trong bảng nhân các hệ số: nhiệt độ môi trường (Bảng B.52.14 với cáp trong không khí, B.52.15 với cáp trong đất), nhóm nhiều mạch đi chung (B.52.17 đến B.52.21), sóng hài (E.52.1). Hệ số nhiệt độ với cáp trong không khí:
| Nhiệt độ môi trường | PVC | XLPE |
|---|---|---|
| 25 °C | 1,06 | 1,04 |
| 30 °C | 1,00 | 1,00 |
| 35 °C | 0,94 | 0,96 |
| 40 °C | 0,87 | 0,91 |
| 45 °C | 0,79 | 0,87 |
| 50 °C | 0,61 | 0,82 |
| 55 °C | 0,50 | 0,76 |
Nguồn: TCVN 7447-5-52:2010, Bảng B.52.14. Cột PVC từ 50 °C theo bản in TCVN; bản IEC 60364-5-52 ghi 0,71 ở 50 °C và 0,61 ở 55 °C. Trị số TCVN nhỏ hơn nên thiên về an toàn.
- Nhiều mạch bó chùm (không chôn đất): 2 mạch 0,80; 3 mạch 0,70; 4 mạch 0,65; 6 mạch 0,57; 9 mạch 0,50 (Bảng B.52.17).
- Một lớp cáp trên khay đục lỗ: 2 mạch 0,88; 3 mạch 0,82; 4 mạch 0,77; 6 mạch 0,73; 9 mạch 0,72 (Bảng B.52.17).
- Cáp nhiều lõi trong ống chôn đất, ống sát nhau: 2 cáp 0,85; 3 cáp 0,75; 4 cáp 0,70 (Bảng B.52.19).
- Cả tuyến tính dòng cho phép theo đoạn tản nhiệt kém nhất, trừ đoạn xuyên tường ngắn hơn 0,35 m (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.4.6).
Ví dụ tra và hiệu chỉnh
Cáp CXV bốn lõi ruột đồng 25 mm², ba ruột mang tải, đi trên khay đục lỗ (phương pháp E) cùng hai cáp khác thành một lớp, nhiệt độ quanh khay 40 °C. Tra Bảng B.52.12: 127 A. Hệ số nhiệt độ XLPE ở 40 °C: 0,91. Hệ số nhóm, ba mạch một lớp trên khay đục lỗ: 0,82. Dòng cho phép: 127 × 0,91 × 0,82 ≈ 94,8 A.
Nếu dòng tính toán của mạch là 100 A thì 25 mm² không đạt. Lên 35 mm²: 158 × 0,91 × 0,82 ≈ 117,9 A, đạt. Sau đó còn phải kiểm sụt áp đường dây và chọn aptomat theo IB ≤ In ≤ Iz như bài chọn MCB theo dòng tải. Cách đổi công suất ra dòng điện ở bài cách tính tiết diện dây cáp theo công suất.
Nguồn và phạm vi
- TCVN 7447-5-52:2010 (IEC 60364-5-52:2009) Bảng A.52.3, B.52.4, B.52.5, B.52.10, B.52.12, B.52.13, B.52.14, B.52.17, B.52.19, đối chiếu bản chính thức
- TCVN 9207:2012 mục 10.2
- QCVN 12:2014/BXD mục 2.1.4.3, 2.1.4.6. Hoàng Nhật tổng hợp, không thay cho thiết kế điện