Cách tính tiết diện dây cáp theo công suất

1. Đổi công suất ra dòng điện tính toán IB

Gọi P là công suất điện tiêu thụ, cosφ là hệ số công suất. Mạch ba pha: I = P / (√3 × U × cosφ), U là điện áp dây. Mạch một pha: I = P / (U × cosφ), U là điện áp pha. Lưới hạ áp nhà ở và công trình công cộng là 380/220 V (TCVN 9206:2012, mục 4.2). cosφ lấy theo thông số thiết bị, riêng lưới điện nhà ở lấy 0,80 đến 0,85 (TCVN 9206:2012, mục 5.8). Thiết bị đã ghi dòng định mức thì dùng luôn dòng đó.

Ví dụ tải một pha 3 kW, 220 V, cosφ = 0,8: I = 3.000 / (220 × 0,8) ≈ 17 A. Bảng dưới tính sẵn dòng cho mạch ba pha và cỡ cáp đồng nhỏ nhất đủ dòng với hai cách lắp hay gặp, ở 30 °C, cáp đi riêng.

• Công suất lạnh của điều hoà (BTU) không phải công suất điện tiêu thụ. Datasheet Daikin FTKY35ZVMV (1,5 HP) ghi điện năng tiêu thụ định mức 1.000 W, trong khi đổi thẳng 12.000 BTU ra được 3,5 kW. Lấy công suất điện trên nhãn hoặc datasheet của đúng model.
• So cột E với cột B2: cùng một tải, chỉ đổi cách lắp mà cỡ cáp đã chênh hai đến ba nấc.

2. Tra dòng cho phép theo cách lắp

Chọn cột theo vật liệu ruột, cách điện, số ruột mang tải và phương pháp lắp đặt chuẩn (A1 đến G), rồi lấy cỡ nhỏ nhất có trị số không thấp hơn IB. Bảng đầy đủ cho ruột đồng, nhôm, cách điện PVC, XLPE ở bài bảng tra dòng điện cho phép của cáp. Nếu catalogue nhà sản xuất có bảng dòng riêng thì dùng trị số của nhà sản xuất (TCVN 9207:2012, mục 10.2).

3. Hiệu chỉnh theo điều kiện thật

Dòng cho phép trong bảng tính ở 30 °C trong không khí, một mạch đi riêng. Nóng hơn hoặc nhiều mạch đi chung thì nhân hệ số, và cáp có thể phải lên cỡ.

Ví dụ: tải 30 kW (IB = 57 A), cáp CXV đi trên khay đục lỗ cùng hai cáp khác thành một lớp, nhiệt độ 40 °C. Hệ số nhiệt độ XLPE ở 40 °C là 0,91 (Bảng B.52.14). Hệ số ba mạch một lớp trên khay đục lỗ là 0,82 (Bảng B.52.17). Cáp 10 mm²: 75 × 0,91 × 0,82 ≈ 56,0 A, thiếu. Cáp 16 mm²: 100 × 0,91 × 0,82 ≈ 74,6 A, đạt. Tra bảng chỉ cần 10 mm², điều kiện thật buộc lên 16 mm².

4. Kiểm sụt áp, tiết diện tối thiểu và aptomat

Cỡ chọn theo dòng mới chỉ đạt về nhiệt. Trước khi chốt, kiểm thêm ba điều:

• Sụt áp tới thiết bị xa nhất không quá 5 % điện áp danh định với nhà ở, nhà công cộng (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.7). Tuyến dài thường phải tăng cỡ vì sụt áp. Xem bài sụt áp cho phép và cách tính sụt áp hoặc công cụ tính sụt áp.
• Tiết diện tối thiểu của dây pha: 1,5 mm² mạch chiếu sáng, 2,5 mm² mạch động lực, 4 mm² từ tủ tầng tới tủ căn hộ hoặc phòng, 6 mm² trục đứng (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.1.5.1).
• Aptomat bảo vệ phải thoả IB ≤ In ≤ Iz, với Iz là dòng cho phép đã hiệu chỉnh (QCVN 12:2014/BXD, mục 2.6.3.1). Xem bài chọn MCB theo dòng tải.
• Dây trung tính và dây PE chọn theo dây pha, xem bước 5 bài chọn cáp điện hạ thế cho công trình.
• Chốt cỡ xong, xem hàng ở danh mục cáp đồng hạ thế.